YEREL YÖNETİMLER VE EDİMİN İFASI SUÇU

4734 Kamu ihale kanunu mevzuatı kapsamında gerçekleştirilen ihaleler sonrası başlayan süreç edimin ifası sürecidir.

İhale süreci sonrası yüklenici firmanın taahhüt ettiği işi zamanında ve teknik dokümanlara uygun yapmaması , kusurlu yapması durumunda edimin ifası suçu ve cezası kanunlarda açıkça belirtilmiştir.

Yüklenicilerin olduğu kadar kamu personelinin de eksik ve kusurlu olarak teslim alması, menfaat sağlamak için eksik alması veya hiç almaması da edimin ifası suçu üzerinden değerlendirilerek gereken cezai yaptırım uygulanacaktır.
4735 Kamu ihaleleri sözleşmeleri kapsamında başlayan edimin ifası süreci kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması temel ilkesinin aleyhinde işlenen suçlar kamuya karşı işlenen suçlar niteliği taşımaktadır. Hem yüklenici firmaların hem de 4735 kamu ihaleleri sözleşmeler kanunu kapsamındaki denetim, kabul komisyonları da 4735 sürecinde kamuya karşı sorumluluk taşırlar.

Edimin ifası suçları şu ana başlıklarla değerlendirilebilir…

– İhale kararında ve sözleşme evsafında belirtilen maldan başka bir malın teslim veya kabul edilmesi
– Edimin ihale kararında ve ya sözleşmede belirtilen miktardan eksik malın teslim ve kabul edilmesi.
– Edimin ihale kararında veya sözleşmede belirtilen sürede ifa edilmemesine rağmen , süresinde ifa edilmiş gibi kabul edilmesi.
– Yapım ihalelerinde eserin veya kullanılan malzemenin şartname veya sözleşmesindeki şartlara , mktar veya niteliklere uygun olmamasına rağmen kabul edilmesi.
– Hizmet niteliğinde edimin ihale kararında veya sözleşmede belirtilen şartlara göre verilmemesine veya eksik verilmesine rağmen verilmiş gib kabul edilmesi.
Yukarıda ana başlıklarla edimin ifasına fesat karıştırma suçu işlenmiş olacaktır.

Türk ceza kanunun 236. Maddesinde topluma karşı işlene suçlar olarak değerlendirilerek 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası ön görülmektedir.

Özellikle sözleşme aşamasında toplumsal denetim ihale sürecindeki takip ve denetim kadar olmaması bu alanda edimin ifası suçu işlenmesine de neden oluyor. Yıllardır 4734 ihaleleri takip edilmiş olsada sözleşme aşamasında maalesef fiziki denetimlerdeki eksikler veya niyetler bu suçun oluşmasına neden oluyor.

Düşünün ki bir kente büyük bir kültür merkezi yapıyor yerel yönetim. İhalesi oldukça nizami olsa da teknik şartnamede bilinçli veya bilinçsiz konulan maddeler aslında edimin ifası suçuna giden bir açığı da getiriyor. Teknik dokümanında 10 mm kalınlığında demir öngörülmesine rağmen 8 mm demirin kullanılması yüklenici firmanın bu şuçu işlediğini gösteriyor. Aynı şekilde bunu kontrol eden yapı denetimcilerde görmemezlikten gelerek 10 mm demir kullanılmış gibi gösteriyorsa aynı suça ortak olmuş oluyor.

En önemlisi ve en açık alanda idari dokümanda belirtilen sürede işin veya malın teslim edilmemesine rağmen ek süreler vererek zaman sağlanması, malın teslim tarihini mevzuata uygun olmasa da tutulan tutanaklarla ötelenerek firmaya süre tanınması da aslında edimin ifası sürecindeki suça tekabül ediyor.
İhale mevzuatının çok değişken olması sözleşme aşamasında fiziki kontrolün eksikliği maalesef kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasının önünde büyük engel oluşturuyor.