EMEKÇİ KADININ YOLUMUZDA Kİ YERİ

Gerçekten Aleviler arasında kadınlar eşit mi? Yoksa bu cümle bir eşitsizliği mi gizliyor? Alevi toplumu ayrı bir yerde yaşamıyor. Bu toplumda yaşıyor. Durumla yüzleşmek gerekir. Şu anki siyasi iktidar tüm olanakları kullanarak ülkemizi radikal Sünni islamın düzenine hapsetmeye çalışırken biz özgürlükten, adaletten yana olan tüm kesimler olarak, önce dönüp kendimizle yüzleşmek daha gerçekçi olur diye düşünüyorum.

Alevilikte kadınlar eşit ancak, merkezileştirme politikaları, şehirleşme ve her daim var olan ve bugün Türkiye’de her yerimizi sarmalayan erkek egemen akılla Alevilerde de kadınlar ikinci sınıf. Üstelik egemen zihniyet tarafından ‘öteki kadın’ olarak konumlanan Alevi kadın, savaş ortamlarında da, gündelik yaşamda da, daha fazla ve daha ağır bir şiddete maruz kaldığını iyi biliyor.
Yolumuzun erkeğe – kadına bakışını tekrarlamak yersiz olacaktır ama zaten bir kelimedir “Can” . “Ölürse ten ölür canlar ölesi değildir” Kızılbaşlığın cinsiyet ayrımı yapmadığının en güzel ifadesidir. Meseleye öğretimizin dışına çıkarak erkek canlar ya da kadın canlar diye ifade ne anlam taşır. Bu kullanım sadece erkek canların “Benliğe lanet olsun” diyen bir kültürden gelip ta erkek benliklerine lanet etmemelerinden dolayıdır. Erkek canları kendi benliklerine lanet etmeye davet etmek galiba yersiz olmaz.
“Alevi toplumunda kadın erkek eşittir’ söylemi, cinsiyet eşitsizliğinin üzerini örtme işlevi gören bir söylem. İnançları söz konusu olduğunda savunmacı bir pozisyon alan Alevi kadınların bu pozisyonunun ‘eşitlik’ yanılsamasında payı vardır. Ancak, ataerkil erkek egemen anlayış, Alevi kadınların bu savunma hallerinden yararlanmakla birlikte, onları ikincilleştiren pratikler sergilemekten de geri durmadı. Alevilik cinsiyetçi değilmiş gibi bir yargı üretildi ancak, inancın ‘görünür’ tarafında hep Alevi erkekler yer aldı. Kadınlar geri plandaydı. Ancak zaman içinde (kadın mücadelesinin yükselmesinin de katkısıyla) Alevi kadınlar, bu ikincilliğe, görünmez kılınmaya itiraz etmeye başladılar.
Peki, nereden çıktı bu eşitlik söylemi? Göç sonrası, kentsel ortamlarda Sünni Müslüman ideolojinin etkisini daha doğrudan üzerinde hisseden Aleviler, seküler ve eşit yurttaşlık temelli bir demokratik yaşama taraf olmayı koşulsuz tercih etmişlerdir. Kentlerde bu yaşam tarzını oluşturmaya çalışırken kendilerini kuşatan Sünni ideolojiye karşı geliştirdikleri savunmacı bir tutumla kadın-erkek eşitliği söylemini fazla kurcalamadan sarılmışlardır. Bu öz-savunmacı dil, yine kentsel ortamlarda, Aleviliğe ve Alevi kadınlara dönük, politik olarak serbest bırakılmış (mum söndü, cümbüş evi) yargıları bertaraf etmek için cepheye sürülmüştür. Biz kadınlar, kadın bedeninin muharebe alanı olmadığı, hiçbir kazanmanın gerçek zafer olmadığını biliyoruz.
Türkiye’de Alevi kadın olmak her gece Suriye’de yaşayan Alevi kadınların çektiklerini ve Ezidi kadınların gördükleri vahşetin kâbusu ile uyanmak demektir. Bu sebeple alevi kadınlar gericiliğe, şeriata, muhafazakârlığa geçit yok demeli ve mücadele etmelidirler. Bulundukları her alanda örgütlü ve birbirinden haberdar olmak zorundadır. Kadınlarımızın hedefte olduğu bu kırık düzende eşitlik ve adalet çok önemlidir.
Misal; kırklar cemi Aleviliğin kurucu metni. Kırkların 17’si kadın (neden yirmisi veya yirmi biri değil de on yedisi) Bu Avrupa standartlarının üzerinde çok önemli bir temel sunum.
Kadın erkeğin birlikte semah dönmesi sembolik olarak eşitlik düşüncesini vurgulayan durum. Ceme girilirken bizler ceme kadın ve erkek olarak girmiyoruz. İnsan olarak can olarak giriyoruz. Son cümle şu olmalı diye düşünüyorum.
8 Mart Dünya kadınlar günü değil Dünya emekçi kadınlar günüdür. Ayrıca 8 Mart kutlama değil, emeklerinin hakkını almak için direnerek can veren kadınlarımızı anma günüdür. Emek hakkı için direnenlere aşk olsun.